خوردن سگ و گربه و خوك و ساير محرّمات اقدام مىنمودند . آخر الأمر ، چون سگ و گربه يافت نمىشد ، مردم يكديگر را قصد مىكردند و هركسى كه بر ديگرى تسلّط مىيافت بىملاحظه او را قوت خود مىساخت . القصّه ، سلطان محمّد و سلطان سنجر با سپاه فراوان به عزم استيصال سلطان بركيارق عنان عزيمت به صوب بغداد منعطف داشتند . سلطان بركيارق قبل از آنكه خبر اتّفاق اين دو برابر به او برسد ، لشكر خود را ، كه صد هزار بودند ، به واسطهء نايافتن عليق و ساير ما يحتاج اليه به اطراف و جوانب فرستاد « 1 » كه هر يك از امراى او به ولايت خود رفته در مقام تهيّه و استعداد باشند ، مثل آنكه رئيس بن صدقه پيش بدر به حلّه رفت و مودود بن اسماعيل ياقوتى به آذربايجان و همچنين قوام الدّوله كربوقا با ده هزار سوار خود به جانب ولايت خود رفت و امير اياز به قصد آنكه ماه رمضان در همدان گذراند رخصت گرفته متوجّه آن صوب گشت ( و سلطان بركيارق با جمعى قليل از سپاه عزيمت بغداد نمود كه در اين اثنا ، خبر توجّه سلطان محمّد و سلطان سنجر به جنگ سلطان بركيارق اشتهار يافت . ) « 2 » و چون سلطان بركيارق بر حقيقت حال اطلاع يافت از روى استعجال به قصد آنكه به امير اياز ملحقّ گردد به صوب همدان شتافت و قبل از آنكه سلطان به همدان رسد ، مشخّص شد كه امير اياز كس پيش سلطان محمّد فرستاده اظهار اطاعت و انقياد نموده . بنابراين ، فسخ اين عزيمت كرده عنان عزيمت به جانب خوزستان منعطف داشت . امّا امير اياز هرچند كسان خود را پيش سلطان محمّد فرستاده تملّق نمود ، سلطان محمّد اصلا به سخن او التفات ننموده سپاه به عزم تسخير ولايت او تعيين فرمود . امّا امير اياز چون خبر توجّه سلطان محمّد به جانب همدان شنيد فى الحال اهل و عيال خود برداشته متوجّه اردوى سلطان بركيارق شد و در حوالى حلوان در سلك ملازمان ايشان انتظام يافته به اتّفاق ايشان باز عزيمت بغداد مصمّم داشتند و سپاه سلطان محمّد به همدان رسيده جميع اسباب و اشياى امير اياز را نهب و غارت كرد . و از جمله غنايمى كه از سركار امير اياز و اصل سركار سلطان محمّد شد پانصد ماديان عربى بود كه بهاى ايشان ميانهء سيصد تا پانصد مثقال طلا مىشد و همچنين جميع عمّال و نوّاب امير اياز را مصادرت نموده از هر يك مبلغهاى عظيم گرفتند ؛ چنانچه از رئيس همدان مبلغ صد هزار دينار حاصل نمودند . و سپاه سلطان بركيارق و امير اياز به پنج هزار رسيده از حلوان باز به جانب بغداد مراجعت

--> ( 1 ) . ناتوانى بركيارق در پرداخت مستمرى به افراد سپاه نيز از عوامل ترك امرا بود . ( 2 ) . م : مطلب بين ( ) را ندارد .